maja 22, 2026
Dieta przy atopowym zapaleniu skóry
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa i zapalna choroba skóry przebiegająca z silnym świądem. Od lat obserwowany jest wzrost liczby zachorowań na choroby atopowe wśród mieszkańców krajów wysokorozwiniętych. Obecnie AZS występuje u ok. 10-20% dzieci oraz 1-3% dorosłych.
Na czym polega AZS?
Choroba ta charakteryzuje się zmianami zapalnymi skóry, które posiadają typową lokalizację i morfologię. Pod wpływem przewlekłego drapania dochodzi do tzw. lichenizacji, czyli pogrubienia naskórka. Z kolei suchość skóry w przebiegu AZS może prowadzić do jej pękania i nadwrażliwości.
Do czynników nasilających chorobę zalicza się:
- alergeny,
- czynniki drażniące,
- hormony,
- klimat,
- pokarmy,
- stres,
- używki.
Choć jest ich całkiem sporo, to nie każdy chory zareaguje na wszystkie czynniki zaostrzające.
Żywienie w AZS
Przegląd badań wskazuje, że sposób odżywiania ma realny wpływ na przebieg choroby, ciężko jednak wskazać jedną "dietę na AZS". Niektóre składniki, takie jak cynk, kwasy omega-3, probiotyki czy witaminy mogą wspierać odbudowę skóry i zmniejszać stan zapalny. Inne z kolei, jak nadmiar cukru czy niedobory składników odżywczych mogą osłabiać skórę i ułatwiać jej podrażnienie.
Eliminacja alergenów
Leczenie AZS wywołanego przez alergeny polega przede wszystkim na wyeliminowaniu z diety źle tolerowanych pokarmów oraz włączeniu leczenia farmakologicznego.
Decydując się na stosowanie diety eliminacyjnej najlepiej jest wykluczać jeden lub kilka pokarmów, a nie wszystkie na raz, aby móc ocenić, czy dany składnik rzeczywiście wpływa na nasilenie choroby.
Tłuszcze
Korzystny wpływ na przebieg AZS może wykazywać kwas gamma-linolenowy (GLA) zaliczany do kwasów tłuszczowych omega-6. Do jego dobrych źródeł należą czarna porzeczka, ogórecznik czy wiesiołek. Ich systematyczne stosowanie może łagodzić stany zapalne skóry.
Podobne korzyści może przynieść także suplementacja DHA i EPA.
Warto jednak zwrócić uwagę, że choć wybrane tłuszcze mogą działać korzystnie, to dieta bogata w tłuszcze ogółem będzie nasilać objawy azotopowego zapalenia skóry przez zaburzenie składu mikrobioty jelitowej.
Cynk
W badaniu przeprowadzonym w 2014r. wykazano, że dzieci chorujące ma AZS miały niższą zawartość cynku we włosach niż dzieci zdrowe. Zażywanie suplementów przyniosło poprawę już po dwóch miesiącach.
Probiotyki
Badanie z 2005r. wskazuje, że suplementacja Lactobaccillus fermentum poprawia przebieg oraz nasilenie AZS u dzieci. Metaanaliza przeprowadzona w 2024r. potwierdziła, że suplementacja probiotykami znacząco łagodziła objawy AZS u dzieci bez alergii pokarmowych.
