Inulina

kwietnia 20, 2026

Inulina

Często na półkach sklepowych możemy znaleźć produkty, których nazwa niewiele nam mówi. Jednym z nich jest np. inulina. Jest ona polisacharydem o szerokim wachlarzu właściwości i możliwości zastosowania. Dzięki temu często wykorzystywana jest choćby jako składnik preparatów probiotycznych.


Co to jest inulina?

Inulina zbudowana jest z ok. 30-35 cząsteczek cukrów fruktozy połączone wiązaniem glikozydowym w nierozgałęziony łańcuch. Dzięki takiej budowie jest ona odporna na hydrolizę przez enzymy znajdujące się w żołądku i jelitach, jest więc praktycznie niestrawialna w przewodzie pokarmowym. W formie niestrawionej przedostaje się do jelita grubego, gdzie w okrężnicy ulega fermentacji bakteryjnej. W wyniku tego procesu powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe i zwiększa się masa kałowa.

Inulina naturalnie występuje głównie w niektórych częściach  spichrzowych roślin (w bulwach i kłączach) i wykorzystywana jest przez te rośliny jako materiał zapasowy. Możemy ją znaleźć m.in. w cykorii, mniszku lekarskim czy słoneczniku bulwiastym, inaczej zwanym także topinamburem.

Na potrzeby przemysłowe, m.in farmacji, ekstrahowana jest z roślin, najczęściej z korzenia cykorii (może zawierać nawet 68% inuliny) lub topinamburu (ok. 20% inuliny).

Inulina charakteryzuje się stosunkowo niską kalorycznością (1.5kcal/g) i małym stopniem słodkości. Ma też właściwości żelujące, dzięki czemu wykorzystywana jest w przemyśle spożywczym jako środek zagęszczający i stabilizujący. Często stosowana jest także jako zamiennik cukru lub tłuszczu.

Właściwości inuliny

Inulina jest substancją prebiotyczną, która wzbogaca mikroflorę jelitową w bakterie kwasu mlekowego, głównie Bifidobacterium. Rozwój bakterii jelitowych na skutek suplementacji inuliną ogranicza również rozwój patogennej flory bakteryjnej.

Stosowana doustnie z pektynami i błonnikiem inulina wspiera cykl wypróżnień, wpływając na ruch robaczkowy jelit poprzez oddziaływanie na kurczliwość mięśni gładkich. Dzięki temu może łagodzić zaparcia.

Inulina wykazuje także wpływ na profil lipidowy - w badaniach z wykorzystaniem tego polisacharydu odnotowano spadek poziomu triglicerydów przy jednoczesnym wzroście "dobrego" cholesterolu HDL.

Wpływ inuliny na skład mikroflory ma znaczenie w profilaktyce wielu chorób jelit, w tym raka jelita grubego i odbytnicy, które są jedną z najczęstszych przyczyn zgonów spowodowanych chorobami nowotworowymi w krajach rozwiniętych. Badania przeprowadzone na szczurach wskazały, że inulina może zapobiegać kancerogenezie okrężnicy, zmniejszać liczbę i masę zmian oraz ryzyko ich rozwoju do postaci złośliwej.

Preparaty z inuliną

Na rynku możemy znaleźć inulinę w postaci proszku - najczęściej pozyskiwana jest z cykorii. Jej zdolność pęcznienia i wiązania wody może wpłynąć na wydłużenie uczucia sytości, co może być korzystne np. na dietach redukcyjnych. Jako błonnik rozpuszczalny o niskim indeksie glikemicznym  nie podnosi cukru we krwi i poprawia wrażliwość tkanek na insulinę, w związku z czym mogą stosować ją diabetycy i insulinooporni.

Inulina dostępna jest także w formie tabletek czy kapsułek. Możemy ją znaleźć również w połączeniu ze stewią jako zamiennik cukru.

Grzanki z grillowaną gruszką i gorgonzolą

kwietnia 15, 2026

Grzanki z grillowaną gruszką i gorgonzolą

Połączenie słodkiej gruszki z wyrazistym smakiem gorgonzoli bliskie jest ideałowi. Co prawda gorgonzola lekka nie jest, bo w 100g znajdziemy ponad 300kcal, jednak od czasu do czasu odrobina dla smaku nie zaszkodzi. Np. jeśli chcemy zrobić coś pysznego dla naszej drugiej połówki 😉


Grzanki z grillowaną gruszką i gorgonzolą - przepis na 2 porcje

Do przygotowania grzanek będą Ci potrzebne:

  • twarda gruszka,
  • 4 kromki razowego chleba,
  • 20g sera gorgonzola,
  • łyżeczka pestek słonecznika,
  • kilka listków szpinaku,
  • ząbek czosnku,
  • 2 łyżki oliwy z oliwek.

1. Gruszkę obierz, pokrój w ósemki i wytnij gniazda nasienne.
2. Kawałki gruszki posmaruj łyżką oliwy i grilluj przez 5-8 minut (w zależności od twardości owocu).
3. Czosnek posiekaj i wymieszaj z resztą oliwy.
4. Kromki chleba skrop oliwą czosnkową.
5. Na każdą kromkę połóż liście szpinaku, zgrillowaną gruszkę i pokruszoną gorgonzolę.
6. Chleb połóż na rozgrzanym grillu i piecz 3-4 minuty.
7. Gotowe grzanki posyp słonecznikiem.

Polędwiczki z pieczarkami i sezamem

kwietnia 08, 2026

Polędwiczki z pieczarkami i sezamem

Polędwiczki wieprzowe uważane są za najdelikatniejszą i najszlachetniejszą część wieprzowiny. Cenione są szczególnie za swoją kruchość, niską zawartość tłuszczu oraz krótki czas przygotowywania. Mięso charakteryzuje się także małą ilością tkanki łącznej, dzięki czemu jest niezwykle miękkie.

Polędwiczki mają łagodny smak, dzięki czemu doskonale komponują się z różnymi marynatami, ziołami, a także wyrazistymi sosami. Nie wymagają długiego gotowania, idealnie nadają się do szybkiego smażenia, pieczenia w całości, duszenia czy grillowania.

Ze względu na niewielką ilość tłuszczu polędwiczki łatwo przesuszyć - kluczem do sukcesu jest krótka obróbka termiczna.


Polędwiczki z pieczarkami i sezamem - przepis na 4 porcje

Do przygotowania polędwiczek będą Ci potrzebne:

  • 700g polędwiczki wieprzowej,
  • 500g pieczarek,
  • cebula,
  • 300ml passaty pomidorowej,
  • łyżeczka słodkiej papryki,
  • łyżeczka oregano,
  • 2 łyżeczki białego sezamu,
  • 3 łyżki oleju rzepakowego,
  • sól i pieprz do smaku.

1. Polędwiczkę pokrój w paski, dodaj do niej łyżkę oleju, słodką paprykę, sól i pieprz, wymieszaj, przykryj i włóż do lodówki na godzinę.
2. Pieczarki oczyść i pokrój w plastry.
3. Cebulę posiekaj.
4. Na patelni rozgrzej 2 łyżki oleju, wrzuć cebulę, gdy się zeszkli dodaj pieczarki i smaż tak długo, aż odparuje z nich woda, po czym przełóż do miseczki.
5. Na tą samą patelnię wrzuć polędwiczki, krótko je przesmaż, dolej passatę, dopraw oregano i gotuj przez chwilę.
6. Na koniec dodaj pieczarki z cebulą i duś pod przykryciem na małym ogniu.
7. Gotowe polędwiczki przełóż na talerz i posyp sezamem.

Życzenia wielkanocne

kwietnia 03, 2026

Życzenia wielkanocne

 


Śledzie z jajkiem

marca 28, 2026

Śledzie z jajkiem

Śledzie u mnie w domu jadało się nie tylko od święta - moja mama i brat są prawdziwymi fanami tej ryby. Najczęściej były to klasyczne śledzie w oleju, z cebulką lub ze śmietaną. Ale jak kogoś fantazja poniosła, to i na kolację jadaliśmy sałatkę ze śledzi. Np. z jajkiem.


Śledzie z jajkiem - przepis na 4 porcje

Do przygotowania śledzi z jajkiem będą Ci potrzebne:

  • 500g filetów śledziowych w zalewie,
  • 500ml wody,
  • 500ml mleka,
  • 400g cebuli,
  • 2 jajka,
  • 2 łyżeczki musztardy,
  • 3-4 łyżki ketchupu,
  • 50ml oleju rzepakowego,
  • szczypta chili,
  • pieprz do smaku.

1. Filety zalej wodą, mocz przez 5 godzin, po czym osącz na sicie.
2. Przez kolejne 2 godziny śledzie mocz w mleku, po czym osącz i pokrój na kawałki.
3. Jajka ugotuj na twardo.
4. Cebulę posiekaj.
5. Do cebuli dodaj ketchup, musztardę, pieprz, chili, dolej olej i wymieszaj wszystko z filetami.
6. Jajka pokrój w kostkę i posyp nimi śledzie.

Biała kiełbasa z sosem chrzanowym

marca 25, 2026

Biała kiełbasa z sosem chrzanowym

W niektórych rejonach naszego kraju tradycyjną zupą na wielkanocnym stole jest zupa chrzanowa. U mnie króluje co prawda barszcz biały lub żurek, ale chrzan też chętnie wykorzystuję, np. do przygotowania aromatycznego sosu idealnego do białej kiełbasy.


Biała kiełbasa z sosem chrzanowym - przepis na 4 porcje

Do przygotowania kiełbasy będą Ci potrzebne:

  • 4 białe kiełbasy,
  • 200g cebuli,
  • 2 ząbki czosnku,
  • 2 liście laurowe,
  • 3 ziarna ziela angielskiego,
  • łyżka oleju rzepakowego.
Do przygotowania sosu będą Ci potrzebne:
  • 2 łyżki tartego chrzanu,
  • 100ml śmietany kremówki 36%,
  • 200ml bulionu warzywnego,
  • łyżeczka masła,
  • łyżeczka mąki ziemniaczanej,
  • ząbek czosnku,
  • 50ml wody,
  • sól i pieprz do smaku.

1. Kiełbasy nakłuj wykałaczką w kilku miejscach.
2. Posiekaj dwa ząbki czosnku, a cebulę pokrój w cząstki.
Warto zrobić to chwilę wcześniej, aby móc w pełni wykorzystać ich właściwości.
3. Ułóż wszystko w naczyniu żaroodpornym, dodaj liście laurowe oraz ziele angielskie i skrop olejem.
4. Piecz w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C przez 30 minut.
5. Posiekaj ząbek czosnku.
6. W rondelku rozpuść masło, wlej bulion i śmietankę, dodaj chrzan i czosnek.
7. Gdy sos się zagotuje zmniejsz ogień i gotuj ok. 10 minut.
8. Mąkę ziemniaczaną rozprowadź w wodzie i wlej do sosu, gotuj cały czas mieszając do zgęstnienia.
9. Dopraw do smaku solą i pieprzem.
10. Upieczoną kiełbasą podawaj z przygotowanym sosem chrzanowym.

Żurek na zakwasie gryczanym

marca 23, 2026

Żurek na zakwasie gryczanym

Żurek na zakwasie to jedna z tradycyjnych polskich zup. Zakwas najczęściej przygotowuje się z mąki razowej, co niestety z założenia eliminuje tę zupę z jadłospisu osób na diecie bezglutenowej.

Możemy jednak bez problemu przygotować bezglutenową wersję żurku, jeśli zakwas zamiast na mące razowej zrobimy na mące gryczanej - przepis na zakwas gryczany znajdziecie tutaj.


Żurek na zakwasie gryczanym - przepis na 8 porcji

Do przygotowania gryczanego żurku będą Ci potrzebne:

  • 200g wędzonego boczku (opcjonalnie),
  • 500g białej kiełbasy,
  • 250g marchewki,
  • 250g pietruszki,
  • biała część pora,
  • 100g cebuli,
  • 300g ziemniaków,
  • 3 ząbki czosnku,
  • garść suszonych grzybów,
  • 3 liście laurowe,
  • 5 ziaren ziela angielskiego,
  • 10 ziaren pieprzu,
  • 2 litry wody,
  • 3 łyżki suszonego majeranku,
  • 500ml zakwasu gryczanego,
  • 4 jajka na twardo,
  • sól i pieprz do smaku.

1. Grzyby zalej ciepłą wodą i odstaw na kilka godzin.
2. Do garnka wlej wodę, włóż białą kiełbasą i wędzony boczek (opcjonalnie).
3. Cebulę i czosnek posiekaj.
Warto zrobić to chwilę wcześnie, aby móc w pełni wykorzystać ich właściwości.
4. Marchewki, pietruszkę i ziemniaki pokrój w kostkę, a pora w półplastry i dodaj do garnka.
5. Do zupy wlej grzyby razem z wodą, w której się moczyły.
6. Dopraw liśćmi laurowymi, zielem angielskim i ziarenkami pieprzu.
7. Doprowadź do wrzenia, po czym zmniejsz moc palnika tak, żeby wywar tylko "pyrkał".
8. Po 20 minutach wyjmij kiełbasę i gotuj jeszcze ok. 30 minut.
9. Wlej przecedzony przez sitko zakwas, dodaj przetarty w dłoniach majeranek i gotuj jeszcze 15 minut.
10. Kiełbasę wyjmij z osłonek, pokrój w plastry, dodaj z powrotem do zupy i trzymaj na palniku jeszcze 5 minut.
11. Podawaj z jajkiem ugotowanym na twardo.




Copyright © Z notatnika dietetyka , Blogger